logo Budapeszt

Historia Węgier


do XI wieku n.e

Przybycie Madziarów

Utworzenie państwa


XI - XII wiek

XIII wiek

XIV wiek

XV wiek

XVI wiek

XVII wiek

XVIII wiek

XIX wiek

Austro-Węgry

Lata międzywojenne

II wojna światowa

Lata 1945-56

Rewolucja '56

Epoka Kádára


Strona główna

Po śmierci wodza Attyli Madziarowie stanęli przed koniecznością utworzenia jednolitej i zespolonej organizacji, która wspólnymi siłami zdolna byłaby do obrony przed rosnącymi szybko w siłę sąsiadami z północy (Cesarstwo Niemieckie) i wschodu (Cestarstwo Bizantyjskie). Pewne wzory struktury państwowej zaczerpnięto od podbitych szczepów słowiańskich, które w życie wcielił potomek Arpada, książę Gejza. Zmusił wszystkich przywódców szczepowych do uznania swego zwierzchnictwa i do posłuszeństwa swej woli, po czym rozpoczął żmudny proces zażegnywania niebezpieczeństwa grożącego od strony północnej.

Książę Gejza podpisał układ pokojowy z cesarzem Ottonem i zezwolił na wejście na teren Węgier niemieckich misjonarzy. Chrześcijaństwo nie było już wtedy dla Madziarów nowością (poznali je za sprawą podbitych Słowian), jednak utrwalanie obrządku rzymskiego musiało odbywać się dużym nakładem środków również ze strony książęcego dworu. Gejza, jakkolwiek sam nie przyjął nowej wiary, zgodził się na wychowywanie syna Vajka przez czeskiego księdza św. Wojciecha, który chrzcząc podopiecznego nadał mu imię Stefan. Traktat pokojowy z Niemcami wzmocnił później żeniąc Stefana z bawarską księżniczką Gizelą, jednak śmierć nie pozwoliła mu dokończyć dzieła budowy trwałego państwa węgierskiego.

Co nie udało się Gejzie, udało się Stefanowi. Ostatecznie pokonał on ostatnich zbuntowanych wodzów szczepowych, przez co umocnił i utrwalił swą władzę, a zwieńczeniem jego wysiłków stało się uzyskanie korony królewskiej. To znacznie uniezależniło go od sąsiadów, jednocześnie pozwalając na sprawowanie niepodzielnej władzy wojskowej, sądowniczej, wykonawczej i ustawodawczej w państwie. Stefan I wprowadził pierwsze kodeksy prawne, założył także kilka biskupstw i dwa arcybiskupstwa (dzięki czemu udało mu się wyzwolić spod pełnej kontroli papiestwa), jako pierwszy wprowadził podział administracyjny kraju i zajął się fachową organizacją armii. Czas jego panowania uważany jest za szczyt osiągnięć średniowiecza węgierskiego.

Doskonałym sprawdzianem siły młodego państwa stała się wojna z niemieckim cesarzem Konradem II. Mimo że początkowe stosunki między obu krajami układały się pomyślnie, germańskiego przywódcę niepokoiło wzrastające znaczenie Węgier i postanowił zmusić Stefana I do uległości. Wojna zakończyła się sromotną porażką wojsk cesarskich.

Niestety pojawił się wtedy problem sukcesji tronu. Jedyny syn Stefana (Imre) zmarł, a król nie chciał zgodzić się na przekazanie władzy któremuś z pozostałych potomków klanu Arpadów. Na swego następcę wyznaczył syna doży weneckiego Piotra Orseolo, a osoby przeciwne swej woli kazał wygnać z kraju. Pół roku po swej śmierci został ogłoszony świętym.

Dalej

Pierwszy zachowany wizerunek króla Stefana

Moneta z czasów króla Stefana

Stefan i Gizela - para królewska

Korona św. Stefana, najcenniejszy klejnot Węgier

©2001 Csirke