logo Budapeszt

Historia Węgier


do XI wieku n.e

XI - XII wiek

XIII wiek

XIV wiek

XV wiek

XVI wiek


XVII wiek

Powstanie Bocskay'a

Powstanie Bethlena

Represje Habsburgów

Upadek imperium tureckiego


XVIII wiek

XIX wiek

Austro-Węgry

Lata międzywojenne

II wojna światowa

Lata 1945-56

Rewolucja '56

Epoka Kádára


Strona główna

Uchwały sejmu z Pozsony z 1608r. ogólnie potwierdzały warunki pokoju wiedeńskiego sprzed dwóch lat, jednak dodatkowo obwarowywały go 23 artykułami, tworzącymi nową konstytucję węgierską. Określono w nich sposób wyboru palatyna (mógł nim zostać jeden z czterech kandydatów, dwóch katolickich i dwóch protestanckich, przedstawionych przez króla), podzielono sejm na dwie izby, król zobowiązywał się do zasięgania porad panów węgierskich przed podjęciem jakichkolwiek decyzji związanych z Węgrami, także do wycofania z terenu Węgier obcych państw i obsadzania stanowisk państwowych wyłącznie Madziarami, bez względu na ich poglądy religijne.

Nie wszystkie postanowienia udało się wprowadzić w życie. W związku z niemożnością utworzenia własnej armii wojsko cesarskie nadal stacjonowało na terenie Węgier, podobnie nie udało się zmusić cudzoziemców do opuszczenia zajmowanych stanowisk. Opór szlachty wobec dworu wiedeńskiego stopniowo malał, w czym dużą rolę odegrała kontrreformacyjna działalność zakonu jezuitów. Wyższe warstwy społeczne ponownie powróciły do gnębienia niższych i zajmowania się w głównej mierze wywoływaniem i gaszeniem sporów wewnętrznych, a jedynym obozem prawdziwie protestanckim pozostał Siedmiogród.

W 1613r. księciem Siedmiogrodu obwołany został Gábor Bethlen, wywodzący się ze szlacheckiej rodziny zaciekły przeciwnik Habsburgów. Widząc zacofanie gospodarcze regionu wprowadził reformy, polegające na zaprowadzeniu monopolów, rozwoju handlu zagranicznego, usprawnieniu górnictwa popieraniu działalności drobnych rzemieślników. Przyniosło mu to bardzo szybki wzrost dochodów, których część można było przeznaczyć na rozwój oświaty i kultury. Stolica Siedmiogrodu, Gyulafehérvár, stała się wkrótce stolicą kulturalną całego królestwa węgierskiego.

Gábor Bethlen wzmocnił wydatnie władzę książęcą, a także podniósł prestiż Siedmiogrodu, z którym zaczęto liczyć się na arenie międzynarodowej jako z niezależnym państwem. W 1619r. Bethlen zawarł przymierze z Czechami, zgromadził armię i ruszył na Wiedeń, zdobywając po drodze między innymi Pozsony i nie napotykając większego oporu. Oblężenie musiał przerwać, gdyż do wycofania się zmusił go atak polskich lisowczyków siejących zamęt w północnym Siedmiogrodzie. Podpisał więc pokój z królem Ferdynandem II (1619-1637), a ostateczne walki zakończyły się po wycofaniu Czechów podpisaniem pokoju w Nikolsburgu w 1622r. Na jego mocy Siedmiogród powiększył swoje terytorium i dostawał od władcy odszkodowanie w wysokości 50.000 forintów, a sam król zobowiązywał się do przestrzegania warunków pokoju wiedeńskiego.

Nie wystarczyło to jednak wojowniczemu Bethlenowi. Raz po raz wznawiał walki i nowe wojny, korzystając ze sprzyjającej mu sytuacji w Europie (wojna trzydziestoletnia). Nie przyniosły mu już one większych korzyści, a jego największym sukcesem było związanie się małżeństwem z Katarzyną brandenburską, siostrą króla szwedzkiego Gustawa Adolfa. Bethlena nie opuszczały też marzenia o tronie Polskim, ale zmarł nagle w 1629r. Jego politykę kontynuował György Rakoczy I (1630-1648), który w 1643r. przyłączył się do antyhabsburskiego sojuszu francusko-szwedzkiego. Osiągnął spore sukcesy w walkach i w traktacie podpisanym z Ferdynandem III w Linzu w 1645r., poza potwierdzeniem warunków pokoju wiedeńskiego i nikolsburskiego, powiększył uprawnienia węgierskich protestantów.

Okres panowania Bethlena i Rakoczy'ego był "złotym wiekiem" Siedmiogrodu. Po śmierci tego ostatniego zaczął się zmierzch tych terenów, głównie za sprawą rezygnacji następcy z działań antyhabsburskich i skupieniu sił na bezowocnych walkach o polski tron. György Rakoczy II (1648-1660)próbował tego dokonać bratając się z przeciwnikami Rzeczpospolitej. W 1655r., mimo sprzeciwu sułtana tureckiego, zaatakował Polskę i dotarł aż pod Warszawę, skąd jednak musiał się szybko wycofać by bronić Siedmiogrodu zaatakowanego w tym czasie przez nasze wojska. Zignorowany sułtan z zemsty nasłał na księcia Tatarów, którzy nie tylko pozbawili go tronu, lecz także zniszczyli kraj i zabrali mu niezależność. Z tego powodu w drugiej połowie XVII wieku walki o niepodległość przeniosły się pod panowanie Habsburgów.

Dalej

Cesarz Ferdynand II

Cesarz Ferdynand III

Gabor Bethlen

Moneta z wizerunkiem króla György Rakoczego I

Portret króla György Rakoczego II

©2001 Csirke