logo Budapeszt

Historia Węgier


do XI wieku n.e

XI - XII wiek

XIII wiek

XIV wiek

XV wiek

XVI wiek

XVII wiek

XVIII wiek


XIX wiek

Sejm 1825-27

Do niepodległości

Konflikt etniczny

Rewolucja 1848

Konflikt etniczny c.d.

Nowe państwo

Powstanie 1848-49

Sukcesy i porażki

Upadek powstania

Absolutyzm austriacki

Dalsze walki

Ugoda z Austrią


Austro-Węgry

Lata międzywojenne

II wojna światowa

Lata 1945-56

Rewolucja '56

Epoka Kádára


Strona główna

Polityczne wpływy Kossutha na Węgrzech zmalały niemal do zera. Szlachta zmęczona była ciągłymi próbami walki o niepodległość, które niewesołą sytuację zmieniały w jeszcze gorszą. Arystokracja potrzebowała pieniędzy, tęskniła również do władzy, której od dłuższego czasu sprawować nie mogła. Coraz częściej pojawiały się wśród niej głosy nawołujące do ugody z austriackim rządem i Habsburgami - koncepcja polityczna Deáka zjednywała sobie coraz więcej zwolenników. Polityk nie spieszył się jednak z kolejnym ogłoszeniem swych postulatów. Odczekał, aż wojna o Schlezwig-Holstein dostatecznie osłabi pozycję rządu Schmerlinga, by móc zwrócić się bezpośrednio do cesarza austriackiego, co uczynił 16 kwietnia 1865r.

W czerwcu tegoż roku Franciszek Józef nie mógł dłużej zwlekać z odwołaniem swego premiera. Wraz z jego odejściem ostateczną klęskę poniósł austriacki centralizm i polityka budowana w miarę potrzeb burżuazji. Patent lutowy przestał obowiązywać, cesarz przywrócił Radę Namiestniczą i pod koniec roku zwołał węgierski sejm. Droga do ugody nie była jednak jeszcze otwarta. Część austriackich federalistów próbowała przeforsować koncept utworzenia na Węgrzech autonomicznej prowincji wchodzącej w skład monarchii, co bardzo nie pomyśli było Deákowi. Zdawał on sobie bowiem sprawę z niebezpieczeństw urzeczywistnienia tego pomysłu w państwie tak zróżnicowanym narodowościowo jak Węgry. Rozmowy między oboma państwami utknęły przejściowo w martwym punkcie.

W tym samym czasie monarchia Habsburska wciąż słabła na arenie międzynarodowej. Austria zmuszona została do wycofania się z Prus, utraciła także Wenecję - Węgry stały się jej niezbędne do utrzymania w miarę silnej pozycji mocarstwowej. Również szlachcie madziarskiej nie zależało na dalszej walce z Wiedniem - do ugody między obiema stronami doszło w lutym 1867r.

Franciszek Józef zgodził się na utworzenie niezależnego rządu węgierskiego, na czele którego stanął hrabia Gyula Andrássy, sam zaś został koronowany na króla Korony. Od tej pory oba państwa nosiły wspólną nazwę Monarchii Austro-Węgierskiej. W skład Austrii wchodziły takie kraje tereny jak: Czechy. Morawy, Śląsk, Galicja, Bukowina i Dalmacja; zaś w skład Węgier - Siedmiogród i Chorwacja. Ponadto państwo Madziarów miało prawo do oddzielnego sejmu i rządu. Wspólnie natomiast prowadzono politykę zagraniczną, politykę wojskową i finansową. Parlament zbierać się miał przemiennie w Wiedniu i Peszcie, 70% kosztów pokrywać mieli Austriacy, 30% - Węgrzy (układ ten podpisano na okres 10 lat, za to Madziarzy spłacać mieli corocznie część austriackiego długu państwowego). Oba państwa obowiązywała unia celna.

Podpisanie ugody zakończyło trwające od stuleci nieporozumienia między oboma krajami i narodami, których nie zdołano zakończyć w sposób zbrojny. Szlachta węgierska zrezygnowała z całkowitej niepodległości państwa, ale z drugiej strony zapewniła warunki niezbędne do dalszego rozwoju kapitalizmu i społeczeństwa.

Dalej

©2001 Csirke