logo Budapeszt

Historia Węgier


do XI wieku n.e

XI - XII wiek

XIII wiek

XIV wiek

XV wiek

XVI wiek

XVII wiek

XVIII wiek

XIX wiek

Austro-Węgry

Lata międzywojenne

II wojna światowa

Lata 1945-56

Rewolucja '56


Epoka Kádára

Budowa socjalizmu

Schyłek systemu


Strona główna

Wszystkie orzeczone wyroki śmierci zostały niezwłocznie wykonane. Wiele osób skazano na długie kary pozbawienia wolności, niektórzy z nich umierali w więzieniach w niewyjaśnionych okolicznościach. Kádár wyraźnie dawał jednak społeczeństwu do zrozumienia, że nie były to jego suwerenne decyzje i że on sam musiał dostosować się do odgórnych zaleceń płynących z Moskwy. Już wtedy, uważany przez naród za zdrajcę, który prośbą o ponowną interwencję wojsk radzieckich pogrzebał rewolucję, rozpoczął powolne odbudowywanie swojego image.

Sytuacja powoli się uspokajała. Partia podejmowała decyzję o usuwaniu starych członków, którzy niechlubnie zapisali się na kartach historii, szczególnie w okresie stalinowskim. I tak legitymacje stracili między innymi Gero i Rákosi, w wyborach z 1958r wybrano kilku posłów z dawnej opozycji, a w 1959r. ogłoszono częściową amnestię wypuszczając na wolność lub łagodząc znacznie kary osądzonym uczestnikom walk.

W 1962r. Kádár w czasie jednego ze swych wystąpień wypowiedział znamienne słowa - "Kto nie przeciw nam, ten z nami" po czym dodał, że zakończywszy budowę socjalizmu rozpoczyna pracę nad budową rozwiniętego społeczeństwa socjalistycznego. We wszystkich dziedzinach życia dało się odczuć liberalizację i odwilż - do kraju pozwolono wrócić emigrantom z 1956r, sprowadzono i uroczyście pochowano prochy Mihálya Károlyi'ego, obywatelom zezwolono na wyjazdy zagraniczne i zaczęto promować turystyczne zalety kraju w innych państwach. Raz po raz ogłaszano amnestie wypuszczając na wolność większość z więzionych działaczy i dawnych bojowników, ograniczono represje wobec środowisk twórczych i działalność cenzury, co pozwoliło na szybki rozwój kultury. Niestety za tymi wszystkimi wydarzeniami nie do końca nadążała gospodarka.

Duży nacisk po 56r. położono na rozwój przemysłu ciężkiego i ogólnej infrastruktury przemysłowej, planowano znaczne zwiększenie produkcji i dochodu narodowego. Jednocześnie coraz bardziej uzależniano się od importu surowców, głównie z ZSRR. Rósł deficyt w handlu zagranicznym, malały realne dochody ludności, zaś rolnictwo (na początku lat 60 ponownie całkowicie skolektywizowane) znajdowało się na skraju kryzysu. Nie była to dogodna sytuacja dla rządu, który panicznie obawiał się wybuchu niepokojów społecznych. Kádár postanowił wykorzystać przeprowadzany w ZSRR przez Aleksieja Kosygina "eksperyment ekonomiczny" polegający na stopniowej decentralizacji przemysłu i na IX Zjeździe WSPR podjęto decyzję o wprowadzeniu do gospodarki elementów gry rynkowej. Ograniczono dotacje rządowe dla przedsiębiorstw, większe zakłady podzielono na mniejsze części stwarzając konkurencję, podwyższono ceny artykułów żywnościowych, a spółdzielnie zrównano w prawach z własnością państwową.

Na efekty tych działań nie trzeba było długo czekać. Efektywność produkcji szybko się polepszyła, poprawił się bilans handlowy kraju, a społeczeństwo zaczęło się bogacić. Dochody realne obywateli rosły o ok.5.5% rocznie. Proces ten zahamował dopiero sprzeciw Breżniewa wobec kontynuacji liberalnej polityki gospodarczej, jaki bardzo dosadnie wyraził w 1972r. Ponownie zaczęto odchodzić od elementów gry rynkowej, w 1973r. stworzono Państwowy Komitet Planowania, którego zadaniem stało się centralne planowanie gospodarką, podobnie połączono drobne spółdzielnie rolnicze w duże kolosy produkcyjne. Nie wpłynęło to pozytywnie ani na wskaźniki ekonomiczne, ani na obywateli, których stopa życiowa systematycznie zaczęła się pogarszać.

Dalej

©2001 Csirke