|
|
Cziffra György (1897-1970)
György Cziffra urodził się 5 listopada 1921r. w rodzinie o silnych tradycjach muzycznych. Pierwsze lekcje gry na fortepianie pobierał już jako dziecko od swojego ojca. Zadebiutował publicznie w wieku 5 lat występując w... cyrku, gdzie odgrywał na instrumencie własne interpretacje popularnych melodii i piosenek, granych na zamówienie i prośbę publiczności. Prawdziwą edukację muzyczną rozpoczął w Akademii Muzycznej im. Ferenca Liszta w Budapeszcie. W latach 1933-41, jeszcze jako uczeń, koncertował na Węgrzech, w Skandynawii i Holandii. Przed ukończeniem studiów wcielono go do wojska. Wkrótce został schwytany i II wojnę światową przeżył w obozie jenieckim, skąd uwolniono go dopiero w 1947r.
Po powrocie do Budapesztu zdecydował się dokończyć studia, utrzymując się w tym czasie z grania muzyki w budapeszteńskich barach. W 1950r. na trzy lata trafił do więzienia za swoje poglądy polityczne, wrogie ówczesnej władzy. Po uwolnieniu ponownie podjął karierę muzyczną, otrzymując w 1955r. nagrodę im. F. Liszta. Był to pierwszy przypadek w historii węgierskiej muzyki, gdy nagroda przypadła w udziale pianiście, a nie kompozytorowi. Niestety nie dane mu było długo cieszyć się wolnością i uznaniem - już rok później zmuszony został do ucieczki z kraju. Razem z żoną i małym dzieckiem przedostał się do Wiednia, skąd, jeszcze w grudniu tego samego roku, wyjechał do Paryża.
Cziffra osiadł we Francji i wkrótce przyjął jej obywatelstwo. Odbył trasy koncertowe po Stanach Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii. Aktywnie angażował się też w wiele projektów kulturalnych rozwijanych w jego nowej ojczyźnie: w 1969r. zapoczątkował w Wersalu cykl corocznych konkursów muzycznych, noszących obecnie jego imię, a w 1975r. założył Fundację Cziffra, wspomagającą i promującą młodych artystów, za co zyskał uznanie i liczne francuskie odznaczenia. Po tragicznej śmierci syna w 1981r. zaprzestał publicznych występów, w czasie których często wspólnie z nim występował - syn pianisty był z wykształcenia dyrygentem. Zmarł 17 stycznia 1994r. w Senlis.
Występy i interpretacje muzyczne Csiffry cieszyły się sławą ze względu na niezwykłe mistrzostwo techniczne, precyzję wykonania, czystość i ogromną energię, jaką ze sobą niosły. Repertuar pianisty obejmował głównie dzieła XIX-stowieczne, przede wszystkim utwory Schumanna, Chopina i Liszta. Niezwykłym zaangażowaniem i wymową klasycznych utworów potrafił dosłownie rozpalać słuchaczy. Pozostawił po sobie kilka własnych kompozycji, nawiązujących w stylu do arcydzieł Liszta.
|
|