|
|
Kádár János (1912-1989)
polityk komunistycznych Węgier. Do partii komunistycznej wstąpił w 1931, gdy stanowiła jeszcze strukturę nielegalną. W czasie II wojny światowej pełnił funkcje przywódcze w konspiracyjnych organach partii, za co trafił przejściowo do więzienia w 1944. W 1945 został zastępcą sekretarza generalnego wchodząc równocześnie w skład Biura Politycznego. W tym czasie był także komisarzem policji w Budapeszcie.
W latach 1948-1950 sprawował funkcję ministra spraw wewnętrznych z ramienia KC Komunistycznej Partii Węgier i przygotowywał proces L. Rajka. W 1951r. na podstawie fałszywych oskarżeń o popieranie polityki Tito aresztowano go i poddano torturom. Po trzech latach, w 1954r., opuścił więzienie i piastował podrzędne stanowiska partyjne aż do 1956, kiedy to zrehabilitowany ponownie wszedł w skład Biura Politycznego. W czasie powstania został sekretarzem generalnym Węgierskiej Partii Pracujących.
Będąc ministrem pracy w rewolucyjnym rządzie Imre Nagya prowadził podwójną grę, aż w końcu przeszedł na stronę sowiecką tworząc kolaboracyjny Węgierski Rewolucyjny Rząd Robotniczo-Chłopski. Po powstaniu w latach 1956-1958 i 1961-1965 był premierem. W powszechnej opinii uważa się go za osobiście odpowiedzialnego za procesy polityczne i śmierć Nagya. W 1962r. przeprowadził zdecydowane czystki w szeregach partii, wydalając wszystkich stalinistów. Wielu rodaków nigdy nie wybaczyło mu roli, jaką odegrał w wydarzeniach z 1956r.
W czasie swoich rządów realizował politykę liberalizacji systemu ekonomicznego przy pomocy O. Langego, co jednak nie przyniosło oczekiwanych efektów. W okresie "praskiej wiosny" w 1968 był jednym z inicjatorów interwencji wojsk Układu Warszawskiego w Czechosłowacji. W maju 1988 zmuszono go do ustąpienia z Biura Politycznego. Pozostał jednak honorowym przewodniczącym partii. Przekształcił Węgry w jedno z najbardziej liberalnych i nowoczesnych państw z krajów bloku komunistycznego.
|
|