|
|
Sir Solti György (1897-1970)
György Solti urodził się 12 października 1912r. w Budapeszcie. Pierwsze lekcje gry na fortepianie pobierał będąc jeszcze małym dzieckiem, a swój pierwszy występ publiczny dał skończywszy zaledwie 12 lat. Otrzymał bardzo staranne wykształcenie w Akademii Muzycznej w Budapeszcie, gdzie naukę pobierał u takich sław jak Ernest Dohnanyi, Zoltán Kodály czy Béla Bártok. W 1930r. rozpoczął pracę w budapeszteńskiej Operze jako asystent, by w roku 1934 awansować na stanowisko dyrygenta muzycznego, które piastował do 1939r. W tym okresie dwukrotnie asystował Arturo Toscaniniemu w czasie festiwalu w Salzburgu, co wywarło duży wpływ na jego późniejszą karierę. Jako samodzielny dyrygent zadebiutował w 1939r. w Weselu Figara.
Z powodu żydowskiego pochodzenia nie mógł kontynuować pracy na Węgrzech - wyjechał do Szwajcarii, gdzie spędził całą wojnę. Ponieważ nie mógł tam znaleźć wolnej posady dyrygenta, powrócił do gry na fortepianie i w 1942r. wygrał Międzynarodowy Konkurs w Genewie. Cztery lata później zaproszony został przez armię amerykańską do Monachium, gdzie objął stanowisko dyrygenta w Operze Bawarskiej i rozpoczął mozolną odbudowę repertuaru tej placówki. Do 1952r. zyskał sławę i uznanie publiczności.
Pierwsze własne nagrania Solti rozpoczął w 1947r., akompaniując na fortepianie w sonatach na skrzypce Beethovena i dyrygując orkiestrą Tonhalle z Zurichu. Następnie nagrywał z orkiestrą Filharmonii Londyńskiej, a w sali koncertowej zadebiutował z nią w 1949r. Wiele podróżował po całym świecie, w tym po Ameryce Południowej. W 1951r. pierwszy raz dyrygował orkiestrą w Salzburgu, a w 1952r. przeniósł się do Frankfurtu, gdzie objął stanowisko dyrektora muzycznego w tamtejszej Operze.
Jeszcze w tym samym roku Solti pojawił się na Festiwalu w Edynburgu oraz Operze w San Francisco. W 1954r. pracował w Glyndebourne, a w 1959r. przejął batutę w Covent Garden, dyrygując tam do 1971r. W tym czasie wystawiono jedne z najlepszych adaptacji oper "Kawaler srebrnej Róży" Straussa, "Mojżesz i Aaron" Schoenberha, "Kobieta bez cienia" Straussa, kompletny cykl "Pierścienia Nibelungów", jak również takie dzieła jak "Billy Bud" czy "Sen Nocy Letniej". W 1969r. Solti nominowany został na stanowisko dyrektora muzycznego orkiestry symfonicznej w Chicago, a dwa lata później objął tę samą funkcję w Paryżu.
W 1971r. Solti przyjął obywatelstwo angielskie, a rok później za zasługi dla rozwoju kultury brytyjskiej uhonorowano go tytułem szlacheckim. Sir Solti pracował jako konsultant artystyczny opery w Paryżu, nadal prowadził koncerty w Londynie, a w 1979r. rozpoczął współpracę z Filharmonią Londyńską. W latach 1992-94 był również dyrektorem artystycznym Festiwalu Wielkanocnego w Salzburgu. Zmarł we Francji w 1997r.
Zasługi Soltiego dla rozwoju kultury oraz samej sztuki dyrygowania są nieocenione. Współpraca z Johnm Culshawem przy pierwszych nagraniach sztuk operowych wydatnie przyczyniła się do rozwoju technik stereofonicznych, których celem było pogłębienie przekazu barw dźwiękowych słuchaczom, w jakie szczególnie obfitują tego rodzaju dzieła muzyczne. Solti jako pierwszy skompletował cały utwór "Pierścień Nibelungów" i wydał go na ogólnie dostępnym nośniku dźwięku w 1966r. Znacząco wzbogacił dyskografię muzyki poważnej o rzadkie dzieła o dużej wszechstronności i silnej wymowie emocjonalnej, głównie Beethovena, Mahlera i Elgara. Niezwykłość i mistrzostwo wykonania nagrywanych utworów przyniosły mu uznanie miłośników muzyki klasycznej oraz liczne nagrody na całym świecie.
|
|