|
|
Szigeti József (1892-1973)
Szigeti urodził się 5 września 1892r. w Budapeszcie w rodzinie o dużych tradycjach muzycznych, gdzie od najmłodszych lat uczony był gry na skrzypcach przez swego ojca i wuja, obu będących profesjonalistami w tej dziedzinie. Talent młodego Józsefa zainteresował Jenő Hubaya, który postanowił osobiście zająć się dalszym wykształceniem małego geniusza. Szigeti zadebiutował publicznie w wieku dziesięciu lat, a od 1905r. rozpoczął oficjalną karierę muzyczną koncertem w Berlinie.
Koncertując wiele podróżował po świecie, a po koncercie w Londynie mającym miejsce w 1907r. muzyk postanowił osiedlić się w Wielkiej Brytanii, gdzie przebywał do 1913r. W tym czasie całkowicie poświęcił się pracy muzycznej, odgrywając między innymi koncert napisany specjalnie dla niego przez Hamiltona Harty'ego, współpracując z Melbą i Blanche Marchesi i interpretując sonaty z Myrą Hess i Busonim. Karierę muzyczną przerwał jednak wybuch I wojny światowej. Lata 1917-24 Szigeti spędził w konserwatorium muzycznym w Genewie, prowadząc naukę w klasach dyplomowych.
Rok 1924 okazał się przełomowym w jego dalszym życiu. Muzyk zdecydował się powrócić do przerwanych koncertów, które przyniosły mu niezwykłą sławę i uznanie w świecie muzycznym. Blisko 11 razy wyjeżdżał do Związku Radzieckiego (między innymi do Leningradu, gdzie zagrał pierwszy koncert Prokofiewa), bywał w Paryżu i Pradze, odwiedził też Filadelfię. Podróżom poświęcił również całą dekadę lat 30-tych, dając koncerty w tak odległych zakątkach świata jak Australia, Nowa Zelandia, Ameryka Południowa i Południowa Afryka, a nawet daleki wschód.
Podróż do Stanów Zjednoczonych w 1938r. przyniosła odnowienie przyjaźni z Bélą Bártokiem. Do historii muzyki przeszedł koncert, jaki Szigeti dał w bibliotece amerykańskiego kongresu, interpretując między innymi właśnie jego utwory. W 1940r. podjął decyzję o pozostaniu w Ameryce i jedenaście lat później przyjął obywatelstwo tego kraju. Dopiero w 1960r. postanowił powrócić do Europy i ostatecznie osiadł w Szwajcarii, zaprzestając jednocześnie publicznego koncertowania.
Ostatnie lata swojego życia Szigeti poświęcił pracy umysłowej. Stworzył wiele nowych kompozycji na skrzypce, wniósł szereg poprawek do swojej autobiografii, wydanej pierwotnie w 1947r., kształcił wybranych adeptów gry na skrzypcach i sędziował w wielu prestiżowych konkursach muzycznych. Zmarł 19 lutego 1973r. w Lucernie.
Choć Szigeti wydawał się być cudownym dzieckiem, jego kariera muzyczna rozwinęła się w pełni dopiero po ukończeniu przez niego trzydziestu lat. Był muzykiem, którego talent wymagał czasu, zanim ostatecznie dojrzał i pozwolił w pełni ujawnić wirtuozerię gry. Jego interpretacje utworów Bacha na skrzypce cechowało mistrzostwo wykonania, które stało się później inspiracją dla innych muzyków i kompozytorów. Szigeti, choć fantastycznie radził sobie z klasycznymi utworami Beethovena i Brahmsa, nigdy nie stronił od wykonywania dzieł mu współczesnych i wręcz naciskał na swych impresariów, by włączać mu je do jego koncertowego repertuaru. Jednocześnie propagował muzykę mniej znanych i trudniejszych w odbiorze kompozytorów: Prokofiewa, Busoniego, Berga, Miljauda, Ravela, Roussela czy Strawińskiego.
|
|