|
|
Góra Gellérta (Gellért Hegy)
Gellért Hegy - góra Gellérta - wznosi się, na wysokość ponad 130m, po południowej stronie wzgórza zamkowego, praktycznie w samym centrum miasta. Swoją nazwę zawdzięcza biskupowi Gellertowi, który z nakazu pierwszego króla Węgier, Stefana, ochrzcił plemiona Madziarów. Po śmierci swego królewskiego protektora został schwytany przez byłych pogan i z zemsty zamknięty w drewnianej beczce, którą następnie spuszczono z urwiska. Dziś w legendarnym miejscu śmierci biskupa, tuż nad wodospadem, wznosi się jego pomnik.
Góra Gellérta nigdy nie cieszyła się dobrą sławą wśród mieszkańców miasta. W czasie działania świętej Inkwizycji uważano ją za miejsce spotkań czarownic i choć oczywiście nie udało się ani jednej z nich złapać, ponura legenda przetrwała do połowy XVIIIw. W 100 lat później, w 1851r, na szczycie wzgórza Habsburgowie postanowili wznieść Cytadelę, silnie ufortyfikowaną kwaterę wojsk austriackich. Miało to miejsce tuż po zakończeniu rewolucji z 1848r. i głównym zamierzeniem władców było "odstraszenie" ludności węgierskiej i ciągłe przypominanie jej o nieudanym zrywie niepodległościowym. Twierdzę o długości 220 i szerokości dochodzącej do 60m zaprojektował generał Emanuel Zitta. Jej mury mają w niektórych miejscach nawet 16m wysokości, ale od samego początku jej funkcja była bardziej psychologiczna, niż faktycznie militarna (już w chwili budowy cytadela była uważana za przestarzałą). W 1897r., pod wpływem opinii publicznej, w kilku jej miejscach symbolicznie zburzono mury i całą budowlę oddano w ręce rady miejskiej. Dziś mieści się w niej muzeum i restauracja, a obok powstała jedna ze słynniejszych w Budapeszcie dyskotek.
Na szczycie góry znajduje się również pomnik Wolności, wzniesiony w 1947r. według projektu Zsigmonda Kisfaludi Strobla. Olbrzymi posąg (40m wysokości) przedstawia kobietę trzymającą w wyciągniętych dłoniach gałązkę palmową, symbol zwycięstwa. Dawniej na cokole umieszczona była duża czerwona gwiazda i napis dziękujący Armii Czerwonej za wyzwolenie miasta z rąk okupanta nazistowskiego, jednak usunięto je po zmianach politycznych i ustrojowych 1990r. Tuż obok mieści się punkt widokowy, z którego podziwiać można wschodnią i południową część Budapesztu.
Ciekawostkę botaniczną stanowi flora wzgórza. Panuje bowiem na nim swoisty mikroklimat: na stoku południowym wysokie temperatury i duży stopień nasłonecznienia przypominają warunki spotykane w Maroko, gdy praktyczny brak światła słonecznego na stoku północnym - Finlandię. I tak właśnie różnią się między sobą rośliny porastające górę: z południowej strony spotkać można nawet drzewa figowe (zasadzone jeszcze przez Turków), tymczasem roślinność zbocza północnego ma charakter subalpejski.
|
|
|