logo Budapeszt

Wzgórze Zamkowe


O wzgórzu

Zamek Królewski

Pałac Aleksandra

Teatr Zamkowy

Plac Dísz

Pomnik A. Hadika

Plac Szentháromság

Kościół Macieja

Hotel Hilton

Plac A. Hessa

Úri utca

Fortuna utca

Országház utca

Táncsics Mihály utca

Brama Wiedeńska

János Kapisztrán tér

Wieża św. Magdaleny

Warto też zobaczyć

Dojazd

Mapa Wzgórza


Strona główna

Plac Szentháromság (Szentháromság tér)

To chyba najpiękniejszy plac na całej Starówce - Plac św. Trójcy. Swoją nazwę powziął od stojącego na nim pomnika/kolumny, zbudowanej w podziękowaniu Bogu za zakończenie się epidemii dżumy pod koniec XVIIIw. Był to drugi atak choroby na miasto - wcześniejsze zwycięstwo upamiętniała mała i niepozorna kolumna z 1700r. autorstwa Bernardo Feretti’ego. Gdy dżuma pojawiła się ponownie, burmistrz Budy publicznie przysiągł przed głównym ołtarzem kościoła św. Macieja, że gdy tylko uda się zwalczyć epidemię, nowa kolumna będzie dwa razy wyższa i dwa razy piękniejsza. Fundusze na jej budowę zebrano z nakładanych na obywateli kar, np. za zakłócanie porządku w mieście.

Prace nad nowym pomnikiem rozpoczęto w 1712r. Przedstawia on postaci św. Rocha, św. Krzysztofa i św. Sebastiana, którzy chronili Budę w czasie szalejącej w niej choroby. Zaraz obok z nich znajdują się św. Józef, św. Jan Nepomucen i św. Augustyn, a nad nimi wznosi się Maryja. Wszystkie figury są replikami - oryginalne, wykonane z pięknego jasnego piaskowca, przeniesiono do Muzeum Kiscelli.

Po wschodniej stronie wznosi się gmach kościoła Macieja, którego powstanie datuje się na schyłek epoki średniowiecza. Kościół ten pełnił rolę świątyni koronacyjnej wielu pokoleń władców węgierskich, mieści się w nim obecnie grób pary królewskiej Beli III i jego żony - Any Châtillon. Pod koniec XIX wieku, gdy mijała sześćset pięćdziesiąta rocznicę otwarcia kościoła, architekt Frigyes Schulek postanowił obwarować świątynię specjalnym murem - tak powstały słynne Baszty Rybackie (Halászbástya). Do dziś stanowią niemałą atrakcję turystyczną ze względu na swe charakterystyczne wieżyczki, przywołujące na myśl swym wyglądem baśnie z tysiąca i jednej nocy.

Nie można oczywiście zapomnieć o pomniku pierwszego króla Węgier, św. Stefana, stojącym przed świątynią od strony południowej. Do dziś uważa się go za jednego z najważniejszych władców węgierskich (za jego panowania Węgry przyjęły chrzest), a jego ususzona dłoń do dziś przechowywana jest w Bazylice jako najważniejsza, obok należących do niego insygniów władzy królewskiej, relikwia państwowa. Co roku 20 sierpnia (dzień śmierci św. Stefana) przed pomnikiem odbywają się przedstawienia, pokazy i inne tego typu uroczystości, zaś dziedzińce zamkowe i część ogrodów przeznacza się jako miejsce pod wielki ludowy jarmark. Święto kończy zawsze wieczorny pokaz sztucznych ogni i gwoli ciekawostki jest to jedyny dzień w roku, w którym Węgrzy oglądać mogą fajerwerki. W pozostałe dni, nawet w Sylwestra, puszczanie ich jest absolutnie zabronione.

Rzeźba ukazująca króla wykonana została według projektu Alajosa Stróbla w 1906r. Jej ustawienie przed kościołem Macieja planowano już od 1863r., jednak wielu radnych widziało jej miejsce przed Bazyliką budapeszteńską. W końcu jednak zdecydowano się ustawić pomnik właśnie na Wzgórzu Zamkowym. Przedstawia św. Stefana siedzącego na koniu, odzianego w swój królewski płaszcz (zachowany do dziś) i dzierżącego w dłoni krzyż. Płaskorzeźby umieszczone na cokole ukazują doniosłe sceny z życia władcy.

Od strony zachodniej od placu odchodzi ulica św. Trójcy, przy której pod numerem 2 mieści się dawny ratusz budański. Wybudowano go w 1692r. według projektu nadwornego architekta Venerio Ceresola, autora wielu kamienic stojących na Wzgórzu Zamkowym. Niektóre źródła podają, że prace przeciągnęły się do 1702r., a już w trakcie ich trwania doszło do pierwszej przebudowy dopiero co wzniesionego obiektu. Pierwsze posiedzenie rajców odbyło się tu 6 czerwca 1710r.

W budynku, prócz sali posiedzeń, znajdowała się również kaplica, wybudowana na wyraźne życzenie mieszczan. Domagali się oni powrotu do budy relikwii św. Jana, ofiarowanej królowi Maciejowi przez sułtana Ottomana i wywiezionej z zamku w czasie walk z Turkami w 1526r. Sam cesarz zadecydował, że do Budy powróci jedynie (jakkolwiek makabrycznie to brzmi) jedynie prawa noga świętego, zaś reszta relikwii pozostanie w dotychczasowym miejscu "przechowania" - w Bratysławie. Jego rozkazy skrupulatnie wypełniono i aż do chwili zamknięcia kaplicy w 1785r. pielgrzymowały do niej setki wiernych. Jeszcze w 1718r. nad kaplicą wybudowano wieżę dzwonniczą, którą można podziwiać do dziś. Szczątki świętego pochowano zaś w kaplicy św. Stefana w kościele św. Macieja.

Kamienica funkcjonowała jako ratusz aż do chwili zjednoczenia się Budy i Pesztu w jedno miasto. Budynek bardzo ucierpiał w czasie II wojny światowej. Po odbudowie służył jako siedziba wpierw Muzeum Zamkowemu, później Muzeum Ruchu Robotniczego, zaś obecnie w jego murach mieści się Collegium Budapest - międzynarodowy instytut naukowy.

Wspomnieć należy jeszcze o hotelu Hilton, który wznosi się po północnej stronie kościoła Macieja. Władze miasta bardzo długo nie chciały się zgodzić na jego budowę, zaś o pozytywnej decyzji przesądziło zapewnienie, że budynek współgrać będzie z otaczającymi go zabytkami. Czy faktycznie nie wyróżnia się z otoczenia i czy stanowi szczególny przykład architektury - pozostawiam własnej ocenie.

Kolumna św. Trójcy

Kolumna św. Trójcy

Były Ratusz

Plac św. Trójcy

Plac św. Trójcy

Plac św. Trójcy

Plac św. Trójcy

Baszty Rybackie

Baszty Rybackie

Baszty Rybackie

Pomnik św. Stefana

Plac św. Trójcy

Plac Szentháromság nocą

©2001 Csirke